Blog
Κρούσμα Αιμορραγικού Πυρετού Κριμαίας-Κονγκό στην Ελλάδα
Οδηγίες Προστασίας για Πολίτες και Επαγγελματίες Υγείας
Το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα του αιμορραγικού πυρετού Κριμαίας-Κονγκό (CCHF) για το 2025 καταγράφηκε στην Ελλάδα, προκαλώντας εγρήγορση στις υγειονομικές αρχές. Ο ασθενής παρουσίασε πυρετό, μυαλγίες και γαστρεντερικές διαταραχές, που γρήγορα εξελίχθηκαν σε αιμορραγικές εκδηλώσεις.
Η διάγνωση επιβεβαιώθηκε με μοριακή ανίχνευση (PCR) και ο ασθενής τέθηκε σε απομόνωση. Ξεκίνησε άμεσα η ιχνηλάτηση επαφών του, ενώ ενημερώθηκαν οι υπηρεσίες δημόσιας υγείας.
Τι Είναι ο Αιμορραγικός Πυρετός Κριμαίας-Κονγκό;
Ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας-Κονγκό είναι μια σοβαρή ιογενής νόσος που προκαλείται από τον ιό CCHF, μέλος της οικογένειας Nairoviridae. Η πρώτη καταγραφή έγινε στην Κριμαία το 1944 και ακολούθησε ταυτοποίηση στο Κονγκό το 1956.
Ο ιός ενδημεί σε περιοχές της Ασίας, της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και της Νότιας Ευρώπης. Στην Ελλάδα, έχουν καταγραφεί σποραδικά περιστατικά, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα και σε περιοχές με έντονη αγροτική δραστηριότητα.
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω των κροτώνων του γένους Hyalomma, αλλά και με άμεση επαφή με μολυσμένο αίμα ή ιστούς ζώων ή ανθρώπων. Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι δυνατή, ειδικά σε νοσοκομειακό περιβάλλον με ακατάλληλο χειρισμό σωματικών υγρών.
Ποιά είναι τα συμπτώματα της Νόσου
Η νόσος ξεκινά αιφνίδια με υψηλό πυρετό, ρίγη, πονοκέφαλο, μυαλγίες, ναυτία και εμετούς. Στη συνέχεια μπορεί να εμφανιστούν αιμορραγικά φαινόμενα, όπως επίσταξη, αιμορραγίες από τα ούλα, αιματουρία και γαστρεντερικές αιμορραγίες. Η βαρύτητα της νόσου ποικίλλει, με ποσοστά θνητότητας από 10% έως 40%. Δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία· η αντιμετώπιση είναι κυρίως υποστηρικτική.
Η διάγνωση γίνεται με ειδικές εργαστηριακές εξετάσεις όπως PCR, ELISA και ιοκαλλιέργεια. Τα δείγματα απαιτούν χειρισμό σε εργαστήρια υψηλής βιοασφάλειας.
Πώς μεταδίδεται ο Αιμορραγικός Πυρετός Κριμαίας - Κονγκού και ποιοι οι κίνδυνοι;
Η βασική οδός μετάδοσης είναι μέσω τσιμπήματος από μολυσμένο τσιμπούρι, κυρίως σε αγροτικές περιοχές. Άλλοι τρόποι περιλαμβάνουν:
- Επαφή με αίμα ή ιστούς μολυσμένων ζώων (π.χ. σφαγή, τοκετός, επεξεργασία κρέατος).
- Ενδονοσοκομειακή μετάδοση από ασθενείς, ειδικά σε περιπτώσεις τραυματισμού με μολυσμένα αντικείμενα ή ανεπαρκούς χρήσης ΜΑΠ.
- Εργαστηριακή μετάδοση σε μη ασφαλές περιβάλλον.
Προστασία για τον Γενικό Πληθυσμό
Η πρόληψη στηρίζεται στην αποφυγή έκθεσης σε τσιμπούρια και μολυσμένα ζώα. Οι βασικές οδηγίες είναι:
- Χρήση μακριών ρούχων, ανοιχτόχρωμων κατά προτίμηση, κατά την παραμονή σε περιοχές με βλάστηση.
- Εφαρμογή εντομοαπωθητικών (π.χ. DEET στο δέρμα, permethrin στα ρούχα).
- Έλεγχος σώματος και ρούχων μετά από δραστηριότητες στην ύπαιθρο.
- Άμεση και σωστή αφαίρεση τσιμπουριών με λαβίδα, χωρίς πίεση.
- Αποφυγή επαφής με αίμα ή σωματικά υγρά ζώων.
- Κατανάλωση καλά μαγειρεμένου κρέατος.
Ειδικά οι κάτοικοι και οι εργαζόμενοι σε αγροτικές περιοχές πρέπει να εφαρμόζουν αντιπαρασιτική αγωγή στα κοπάδια και να τηρούν μέτρα υγιεινής κατά τον χειρισμό ζώων.
Προστασία για Επαγγελματίες Υγείας
Οι επαγγελματίες υγείας που έρχονται σε επαφή με ύποπτα ή επιβεβαιωμένα περιστατικά CCHF πρέπει να τηρούν αυστηρά μέτρα προστασίας. Αυτά περιλαμβάνουν:
- Χρήση γαντιών, αδιάβροχης ποδιάς, γυαλιών ή προσωπίδας και μάσκας υψηλής προστασίας (FFP2 ή FFP3).
- Απομόνωση του ασθενούς, ιδανικά σε θάλαμο αρνητικής πίεσης.
- Προσεκτικός χειρισμός βιολογικών δειγμάτων και αποβλήτων.
- Κατάλληλη απόρριψη αιχμηρών αντικειμένων.
- Επιτήρηση υγείας προσωπικού μετά από έκθεση.
Σε περίπτωση ατυχήματος (π.χ. τρύπημα με βελόνα), ενεργοποιείται πρωτόκολλο παρακολούθησης και φαρμακευτικής κάλυψης εάν κριθεί απαραίτητο.
Απολύμανση και Διαχείριση Μολυσμένων Περιοχών
Η απολύμανση χώρων που έχουν εκτεθεί στον ιό είναι κρίσιμη για την αποτροπή περαιτέρω μετάδοσης. Οι βασικές πρακτικές απολύμανσης περιλαμβάνουν:
- Καθαρισμό επιφανειών με υποχλωριώδες νάτριο (χλωρίνη) σε συγκέντρωση 0,5% για αίμα και σωματικά υγρά.
- Για επιφάνειες και εξοπλισμό χωρίς εμφανή ρύπανση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί αιθυλική αλκοόλη 70%.
- Τα απόβλητα ασθενών (γάντια, σεντόνια, ρούχα, επιθέματα) πρέπει να αντιμετωπίζονται ως κατηγορίας Α και να απορρίπτονται σε ειδικούς περιέκτες μολυσματικών αποβλήτων.
- Το προσωπικό καθαριότητας πρέπει να φοράει ΜΑΠ, να αποφεύγει πιτσιλίσματα και να εκπαιδεύεται κατάλληλα.
- Ο αερισμός των χώρων και η απομάκρυνση μη απαραίτητων υλικών συμβάλλουν στην ασφάλεια.
Η τήρηση αυτών των οδηγιών αποτελεί προϋπόθεση για ασφαλή περιβάλλοντα φροντίδας και εργασίας.
Δημόσια Υγεία και Ετοιμότητα
Η εμφάνιση κρούσματος CCHF στην Ελλάδα υπενθυμίζει ότι οι ζωονόσοι μπορούν να εμφανιστούν απρόβλεπτα και να προκαλέσουν κρίσεις. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να ενισχύσουν την επιδημιολογική επιτήρηση, ιδιαίτερα σε περιοχές με υψηλή δραστηριότητα τσιμπουριών ή κτηνοτροφική παραγωγή.
Η ενημέρωση του πληθυσμού, η εκπαίδευση των επαγγελματιών και η διαθεσιμότητα διαγνωστικών τεχνικών είναι κρίσιμοι άξονες διαχείρισης.
Η κλιματική αλλαγή, η αύξηση των διεθνών μετακινήσεων και η μείωση των φυσικών φραγμών μεταξύ ανθρώπων και άγριων ζώων αυξάνουν τον κίνδυνο εξάπλωσης τέτοιων ιών. Η πρόληψη, η ατομική ευθύνη και η διατομεακή συνεργασία αποτελούν τη μόνη αποτελεσματική άμυνα.
